white and black braille machine

Phần 1: Các chỉ số quan trọng.
  • GDP
Có nhiều cách tính GDP. Tuy nhiên ở VN chủ yếu 2 cách là theo ngành hoặc là phân theo chi tiêu.


Theo Ngành: GDP VN phụ thuộc vào 3 ngành chính là công nghiệp, dịch vụ và nông lâm ngư nghiệp. Tuy nhiên nông lâm ngư nghiệp chỉ đóng góp (4.6%), vậy nên để dự đoán GDP, ta tập trung chủ yếu vào 2 mảng công nghiệp và dịch vụ.

Theo chi tiêu: GDP = C+I +G +X- M.

Hình 2: Ta thấy phần lớn đóng góp vào GDP ở khu vực Tiêu dùng hộ gia đình  và Tổng đầu tư
Thời điểm hiện tại, do dịch nên việc chi tiêu dùng của hộ gia đình có thể không tăng (Mặc dù các hỗ trợ từ chính phủ như: Chi tiền hỗ trợ người dân, giảm lãi suất để kích thích tiêu dùng). Vì vậy chính phủ phải nhờ tới chính sách tài khóa.

Nhìn vào Hình 3, giai đoạn 2018-2019 ta thấy tốc độ tăng trưởng vốn đầu tư ở khu vực DN nhà nước và VĐT thuộc Ngân sách nhà nước giảm mạnh. Nguyên nhân do cuộc chiến chống tham nhũng của Tổng bì thư làm cho các DN có vồn đầu tư nhà nước và đầu tư công giảm, do lo ngại thành thì không sao, bại thì dễ bị điều tra.

Vì dịch covid-19, có khả năng dự phóng tiêu dùng hộ gia đình giảm và tổng đầu tư sẽ tăng. Vì năm 2018-2019, ngân sách nhà nước còn nhiều mà chưa giải ngân, giai đoạn tiếp theo sẽ là tập trung xây dựng các công trình công, nhờ vậy đẩy mạnh khu vực đầu tư công. Đồng nghĩa với việc thả lỏng việc giám sát tham nhũng, để các cơ quan có thể mạnh tay trong đầu tư.

Công nghiệp và DV đóng góp cực kì lớn => Dự phóng GDP cần tập trung.
Để xem xét tăng trưởng của 2 ngành trên, ta có thể dùng IIP và PMI

Chỉ số sản xuất Công nghiệp (IIP) là “chỉ tiêu nhanh” của các hoạt động công nghiệp, mà từ đó, chúng ta có thể xem xét tổng quan về hoạt động công nghiệp. IIP không bị ảnh hưởng bởi sự biến động giá và vì vậy chúng ta có thể xem xét hoạt động công nghiệp thuần túy thông qua IIP.

Chỉ số quản lí thu mua (PMI) là một chỉ số thường thấy phổ biến về xu hướng kinh tế trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ. Nó bao gồm một chỉ số khuếch tán tóm lược rằng các điều kiện thị trường có được quan sát bởi các nhà quản lí mua hàng, có đang mở rộng, giữ nguyên hay thành lập hợp đồng không.

Nói đơn giản IIP sử dụng dữ liệu quá khứ để tính, còn PMI sẽ được tính dựa trên khảo sát về kỳ vọng trong tương lai của các CEO (công ty lớn).


Trên thực tế ở VN, 4 tháng đầu năm vẫn chưa tệ, bắt đầu từ tháng 5 sẽ thấy tác động của dịch mạnh hơn => GDP Q2 còn tệ hơn.

Hình 1, ta thấy chỉ số sản xuất công nghiệp tăng tương đối mạnh, bây giờ giảm mạnh. Trong khi đó đường PMI > 50 càng cao thì cho thấy kỳ vọng tương lai càng tốt và ngược lại. Ta dễ nhận ra đường PMI đã có dấu hiệu giảm từ 2018 ( trước cả dịch), cho thấy doanh nghiệp cũng đã lường trước được tình hình hoạt động kd ngày càng không tốt (người yếu sẵn). Dịch covid cũng chỉ làm cho sự sụp giảm rõ ràng hơn ( trúng gió đổ bệnh).
Vậy sau covid, nền kinh tế có phục hồi được không?
Đáp án do nội lực. Nền kinh tế chúng ta đã yếu sẵn rồi.

Hình 2 và hình 3 ta có thể thấy tác động của covid vào các ngành. Cụ thể việc hạn chế đi lai làm giảm tăng trưởng ngành ô tô, khai thác dầu khí,... Trong khi đó cũng đẩy mạnh các ngành như dược, điện tử máy tính,...

Vậy nên dựa vào những thông tin đã được công bố trên tổng cục thống kê, và kiến thức của bản thân ta có thể lường trước được nền kinh tế.



Hình 3: Trước năm 2016, VN ta là nước nhập siêu, VN đồng cũng là một đơn vị tiền tệ ổn định nhất trong các nước khu vực.
Xuất siêu tăng từ 2016 đến giờ, đó có lẽ là tin mừng. Tuy nhiên nhìn kỹ ta có thể thấy phần lớn lại tăng từ khu vực FDI.
Vậy FDI là gì?
FDI (Foreign Direct Investment) là hình thức đầu tư dài hạn của cá nhân hoặc tổ chức nước này vào nước khác bằng cách thiết lập nhà xưởng sản xuất, cơ sở kinh doanh. Mục đích nhằm đạt được các lợi ích lâu dài và nắm quyền quản lý cơ sở kinh doanh này.
Trong khi đó FPI - Foreign Portfolio Investment là hình thức đầu tư gián tiếp nước ngoài. Các nhà đầu tư chỉ thực hiện hoạt động mua – bán tài sản tài chính (chủ yếu trên thị trường chứng khoán) ở nước ngoài để kiếm lợi nhuận chứ không trực tiếp thành lập doanh nghiệp, xây nhà máy để kinh doanh như các doanh nghiệp FDI.

Nhìn vào Hình 2 và 4, ta cũng có thể thấy danh sách các sp ở 3 top đầu đều là ở khu vực FDI, chỉ có dệt may ở top 4 mới là của Việt Nam ta là chính.
Vậy trong trường hợp các doanh nghiệp như Samsung, các khu công nghiệp công nghệ cao dời khỏi VN mà qua các nước khác như Ấn Độ hay, TQ thì sẽ ra sao?

Dòng vốn FPI cũng đóng phần lớn trong đầu tư của nước ngoài vào VN. Tuy nhiên sự linh động của FPI là khá cao, bởi có thể dễ dàng rút ra và vào cực kì nhanh (mua bán chứng khoán mà T+3 là xong r). Vd:  giai đoạn 2016-2017 nhờ vào dòng vốn FII thị trường CK tăng mạnh, sang năm 2018 chỉ trong 5 tháng khối ngoại bán ra nhiều bằng cả 2 năm trước mua làm thị trường giảm mạnh. Tuy nhiên các NĐT cá nhân trong nước mua vào, còn các tổ chức đầu tư (thận trọng hơn) thì đứng ngoài. Anh trainer cũng không biết có trap gì không?

Trong khi đó dòng vốn FDI ổn định hơn, việc ra vào vốn cũng rất lâu. Nên khi khủng hoảng xảy ra sẽ ở lại, giúp không cạn ngoại tệ trong nước. Vd: Thái Lan năm 1997, do thiếu hụt ngoại tệ trong nước làm dẫn đến khủng hoảng. Một số cách để nhà nước giữ ngoại tệ ổn định: Xuất siêu, ngoại hối từ kiều bào, thị trường CK mạnh,...

Nền kinh tế VN đang trong giai đoạn xuân xanh, nhưng 20 năm nữa, khi dân số già đi, phải trả nợ nhiều, bệnh tật, gánh nặng kinh tế. Làm dân số già đi => Ảnh hưởng kinh tế (lý do chính phủ ban hành luật sinh đủ 2 con)


CPI năm 2019 tăng mạnh do giá thịt heo tăng cao ( hình 3: 36.1% đóng gops từ lương thực, thực phẩm)
Đầu năm 2020, ta thấy CPI giảm, mặc dù giá cả hàng hóa không giảm là mấy, nguyên nhân là giá dầu giảm làm CPI giảm theo.
Vì vậy khi nghĩ tới việc lạm phát tăng cao, không có nghĩa là ta thấy giá cả thực phẩm tăng cao. Mà lạm phát được tính từ thay đổi trong CPI, và CPI cũng được tính theo rổ có trọng số.

Ta có thể đối chiếu CPI với chỉ số giảm phát GDP để xem thử có phản ánh thực chi tiêu của người dân mình.

Ngoài ra còn yếu tố tỷ giá. Ngân hàng nhà nước (NHNN) sẽ công bố tỷ giá trung tâm mỗi ngày và áp dụng biên độ trần sàn. ( kéo xuống hình dưới nữa để thấy đường Tỷ giá SBV). Nhờ vậy NHNN có thể tác động lên lãi suất các NHTM. Tuy nhiên có khi ko ảnh hưởng tới lãi suất của NH.

Thông thường tỷ giá của NHTM và Tỷ giá chợ đen (tự do) thường đều nhau (giai đoạn 2019). Dòng vốn FII đầu năm 2020 rút ra nhanh dẫn đến thiếu hụt ngoại tệ, đẩy tỷ giá chợ đen tăng cao. Vì vậy muốn đổi tiền ngoại tệ khó mà đổi được với tỷ giá NHTM (màu xanh xanh ấy), chỉ có thể với giá chợ đen thôi. Hoặc phải trả thêm một khoản phí cho ngân hàng.

Dollar Index: Chỉ số trung bình gia quyền tỷ giá của các đồng tiền lớn khác trên thế giới so với đồng đô.



Theo hình trên cho thấy tỷ giá đô la tăng mạnh trong T2,3-2020